صنایع دستی

صنایع دستی قشم

صنایع دستی قشم
سمپل های سایت لوگو نوشته

بسیاری از کسانی که به جزیره قشم سفر می‎کنند، با دیدن صنایع دستی قشم، بخش قابل توجهی از سوغاتی را که می‎خواهند برای دوستان و نزدیکان خود تهیه کنند، از میان این صنایع دستی انتخاب می‎کنند. جزیره قشم که در جنوب ایران و در خلیج فارس واقع شده است، یکی از قدیمی‎ترین مناطق ایران بوده و فرهنگ آن متأثر از تاریخ پر فراز و نشیب آن است. صنایع دستی جزیره قشم بیشتر برای رفع نیاز مردم محلی تهیه و تولید می‎شود و مواد اولیه به کار رفته در آن نیز در همین جزیره موجود است یا این که از نواحی اطراف به قشم آورده می‎شود. به دلیل جایگاه و اهمیت سازه‎های دستی در جزیره قشم، در این مقاله سعی کرده‎ایم تا به صورت اختصاصی به صنایع دستی قشم بپردازیم.

همان طور که می‎دانید، قشم، بزرگ‌ترین جزیره ایران محسوب می‎شود و نه تنها جاذبه‎های گردشگری فراوانی دارد، صنایع دستی و آثار هنری این جزیره هم بر جذابیت آن افزوده است. آنچه بیش از همه در صنایع و هنرهای دستی قشم جلب توجه می‎کند، کاربرد رنگ‌ در سازه‎های دستی و محصولاتی مانند وسایل زینتی، انواع لباس و… است. در واقع ساکنین جزیره قشم بدون اینکه از مبانی طراحی و رنگ به صورت آکادمیک مطلع باشند، آن را در صنایع دستی این منطقه به بهترین شکل اجرا می‎کنند، در ادامه به معرفی انواع صنایع دستی قشم می‎پردازیم:

  • انواع صنایع دستی قشم
  • معروف‎ترین صنایع دستی قشم
  • صنایع دستی قشم را از کجا بخریم؟
  • نکات مهم درباره صنایع دستی قشم

انواع صنایع دستی قشم

عمده ترین بخش صنایع دستی قشم باز می‎گردد به انواع دوخت که غالباً در لباس زنان و دختران قشم کاربرد دارد و ویژگی بارز آن‎ها استفاده از رنگ‎های متنوع و طرح‎های برگرفته از طبیعت است که در ادامه به برخی از آن‎ها اشاره می‎کنیم:


شک بافی

یکی از انواع صنایع دستی قشم شک بافی است. در شک‌ بافی از نوارهای زیبا و رنگینی از جنس نخ پنبه به منظور تزئین لبه دامن، شلور، پیراهن، یقه لباس، بقچه‌های تزئینی، سجاده  و… استفاده می‌شود. زنان و دختران هنرمند قشم برای شروع کار شک بافی، از یک بالش کوچک مخصوص استفاده می‎کنند. معمولاً این بالش‎های پارچه ‌ای را از آهک، آرد و یا صدف و ماسه پر می ‎کنند و سپس آن را روی یک هاون چوبی قرار می‌‎دهند و سپس نخ مخصوص و قرقره‌‎ها را روی بالش می‎گذارند و شروع به بافتن می‎‌کنند. طرح‎های لوزی، دل دالی، خاتم بندی، قبر عاشقون، گل اشرفی  و … از الگوهای معروفی هستند که برای نوارهای لباس زنانه قشم یا وسایلی نظیر سفره عقد و… استفاده می‌شود.

زری بافی

زری ‌بافی هم یکی دیگر از انواع دوخت است که در لباس زنان و دیگر وسایل اهالی قشم به کار می‎رود و به شک بافی شباهت زیادی دارد. در واقع زری‌ بافی در ایران قدمت چند صد ساله دارد. در این دست سازه‎ها از الیاف فلزی استفاده می‎شود. این الیاف نه تنها با گذشت زمان کهنه و فرسوده نمی‎شوند، بلکه جلوه زیباتری هم پیدا می‎کنند. دستگاه‌هایی که با استفاده از آن‎ها زری‌ بافی می‎کنند، عملکرد ساده‎ای دارند و از چند قطعه چوب ساخته می‎شوند. در زری بافی از نقوش و طرح‎هایی مانند طرح بته جقه، نقش حیوانات و غیره استفاده می‎شود.

خوس دوزی

خوس‌ دوزی هم یکی دیگر از دوختهای محلی جزیره قشم محسوب می‎شود و در دسته رو دوزی‎ها قرار می‎گیرد. به عبارت دیگر در خوس دوزی، طرح مورد نظر در ابتدا مثل یک نوار دوخته می‎شود و سپس بر روی لباس یا لبه شلوار قرار می‎گیرد. نخ‎هایی که برای خوس دوزی استفاده می‎شوند، نخهایی نقره‌ای یا طلایی هستند. در خوس دوزی معمولاً از طرح‌های ساده و بدون پیچیدگی‎های خاص استفاده می‎شود. از این هنر برای تزئین روسری، انواع لباس، پرده  و… استفاده می‌شود.

بادله دوزی

به نوعی شلوار که در لباس زنانه قشم استفاده می‎شود، بادله می‎گویند که معمولاً این شلوارها با استفاده از نخ گلابتون رو دوزی می‎شوند تا جلوه‎ای زیباتر داشته باشند. در واقع به دوخت‎هایی که روی شلوارهای بادله دوخته می‎شود، بادله دوزی می‎گویند. بادله دوزی ترکیبی از زری دوزی و شک بافی است که به صورت نوارهای 15 سانتی متری در می‎آید و بر لبه شلوار میهمانی زنان یا نوعروسان دوخته می‎شود.

تکه دوزی

همان طور که می‎دانید تکه دوزی در نقاط مختلفی از ایران انجام می‎شود ولی این هنر در قشم از محبوبیت خاصی برخوردار است. تکه دوزی که به آن چهل تکه دوزی هم می‎گویند از دوختن و به هم پیوستن قطعات رنگی پارچه‎های مختلف حاصل می‎شود و به صورت لباس، روتختی، رومیزی و … مورد استفاده قرار می‎گیرد.

لباس و برقع

لباس‎هایی که زنان و دختران قشم به تن می‎کنند، متنوع، رنگارنگ، هنرمندانه و زیبا هستند و چشم هر گردشگر و توریستی را خیره می‎کنند. یکی از بخش‎های مهم لباس زنان قشم که البته در اکثر شهرهای جنوب ایران مورد استفاده زنان قرار می‎گیرد، برقع یا همان نقابی است که زنان بر چهره می‌زنند.  این نقاب معمولاً از ابرو تا بالای دهان را می‌پوشاند و با تزئینات و طرح و رنگ‎های مختلفی است.

وسایل تزئینی

همان طور که می‎دانید قشر یک جزیره بزرگ در جنوب ایران است و سواحل آن پر از انواع و اقسام صدف و سنگ‎هایی است که به واسطه امواج دریا تراش خورده‎اند و صاف و صیقلی شده‎اند. یکی از زیباترین صنایع دستی جزیره قشم، وسایل تزئینی مانند گوشواره و دستنبد و سینه ریز و … است که به دست زنان و مردان قشم با صدف و سنگ‎های زینتی ساخته می‎شود و می‎تواند سوغات خوبی برای گردشگرانی باشد که به این جزیره زیبا مسافرت می‎کنند.

حصیر بافی، سبد بافی، سوند بافی

حصیر بافی، سوند بافی و سبد بافی هم از جمله هنرها و صنایعی است که در قشم رواج  زیادی دارد. این محصولات و صنایع دستی اغلب از شاخ و برگ درختان نخل ساخته می‎شوند. از حصیر بافی و سوند بافی نیز غالباً  برای ساخت سایبان و سقف خانه‌های روستایی، سقف و دیواره‎های انبار، کپر و هم چنین حریم باغ‌ها استفاده می‌شود. از ویژگی‎های سوند و حصیر می‎توان به ماندگاری و مقاومت بالای آن‎ها در مقابل آفتاب و رطوبت و سهولت ساخت حصیر و سوند اشاره کرد که همین امر باعث شده است تا تولید این محصولات در جنوب ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس رونق داشته باشد.

گلیم و قالی

یکی از هنرهای اصیل و مشهور ایرانی،  فرش‌ بافی است. این هنر به اندازه‎ای در تار و پود ایرانیان ریشه دارد که نمی‎توان خطه‎ای از این سرزمین را یافت که از هنر بافت فرش و گلیم بی نصیب باشد.  یکی از ویژگی‎های فرش ایرانی این است که طرح و نقشه قالی‌ها، گلیم‌ها و فرش‌ها در هر شهر و شهرستانی نشان از فرهنگ آن ناحیه و همین طور، نیازها و خواسته‌هایی است که مردمان آن ناحیه دارند و آن‎ها را بر دار قالی نقش می‎بندند. در جزیره قشم هم مانند دیگر نقاط ایران قالی ‌بافی و گلیم ‌بافی رایج است. طرح‌ها و نقوش برخی از این قالی‎ها و گلیم‎ها، به اندازه‎ای زیبا است که جا دارد آن‎ها را درست مثل تابلویی زیبا بر دیوار قرار دهید. خورجین، سجاده، کیف، و… از  محصولاتی هستند که با استفاده از گلیم بافی و قالی ‌بافی در قشم تولید می‌شوند و خوشبختانه بازار فروش خوبی هم در این جزیره دارند و گردشگران هم با اشتیاق آن‎ها را به عنوان سوغات برای دوستان و عزیزان خود تهیه می‎کنند.

ساخت ادوات موسیقی


اگر تاکنون نوای سازهایی مانند بربط یا عود را شنیده باشید، حتماً اذعان دارید که سازندگان چنین سازهایی، هنرمندان واقعی هستند. این دو ساز را می‎توان از قدیمی‌ترین سازهای ایرانی محسوب کرد. عود در ظاهر شباهت‎هایی با تار دارد ولی ساختار و صدایش متفاوت است. عودسازی یا ساختن ساز عود هم یکی دیگر از هنرهای مردمان قشم محسوب می‎شود. تا جایی که قدمت ساخت این ساز در جزیره قشم به سال‌های دور بازمی‌گردد و چنانچه این صنعت مورد حمایت لازم قرار بگیرد، قطعاً می‎تواند رونق و رشد بیشتری داشته باشد.

معروف‎ترین صنایع دستی قشم

همان طور که در سطور پیشین اشاره کردیم، دوخت لباس و دوخت انواع رو دوزی ها از جمله شک بافی، زری بافی، خوس دوزی، بادله دوزی، تکه دوزی و برقع سازی از جمله پر رونق‎ترین صنایع دستی قشم است. با این حال نمی‎توان از حصیر بافی و سوند بافی هم غافل بود زیرا این هنر نه تنها یکی از صنایع دستی این جزیره محسوب می‎شود، بلکه به رفع نیاز مردم این منطقه، خصوصاً روستانشینان کمک می‎کند.

صنایع دستی قشم را از کجا بخریم؟

از آن جایی که صنایع دستی قشم یکی از زیباترین دست سازه‎هایی است که در جنوب کشور یافت می‎شود، معمولاً تقاضا برای خرید آن‎ها زیاد است. یکی از بهترین راه‎های خرید محصولات و کالاهای دستی قشم در سفرهایی است که به این جزیره زیبا می‎کنید ولی اگر شما هم جزو آن دسته از مردم هستید که امکان سفر به جزیره را تا حالا نداشته‎اید، می‎توانید صنایع دستی آن را از فروشگاه‎های معتبر صنایع دستی خریداری کنید. هم چنین امکان خرید صنایع دستی جزیره قشم از سایت آرامان نیز برای شما فراهم است. با خرید از سایت آرامان هم می‎توانید از کیفیت و اصالت صنایع دستی قشم مطمئن باشید و هم اینکه از خرید منصفانه خود و ارسال به موقع آن لذت ببرید.

سمپل های سایت تقویم ستاره دار

نکات مهم درباره صنایع دستی قشم

قشم بزرگترین جزیره در جنوب کشور و در خلیج فارس است. این جزیره مانند دیگر نقاط ایران عزیز از هنر و صنایع دستی زیبا و بی بدیل بی نصیب نمانده است.

زنان و مردان ساکن قشم برای رفع نیازهای خود و با استفاده از مواد اولیه موجود در این جزیره یا مناطق اطراف، اقدام به تولید محصولات و کالاهای هنرمندانه‎ای می‎کنند که چشم هر گردشگری را خیره می‎کند.

انواع لباس‎های زنانه کار شده از مهم‎ترین صنایع دستی قشم محسوب می‎شود. شک بافی، زری بافی، خوس دوزی، تکه دوزی، بادله دوزی و ... از جمله هنرهای رودوزی هستند که بیشتر در لباس زنان این جزیره کاربرد دارند.

فرش و گلیم بافی، ساخت ادوات موسیقی، حصیر بافی و سوند بافی نیز از دیگر صنایع دستی قشم است.

اگر به دنبال یک خرید مطمئن و مقرون به صرفه هستید، سایت آرامان به شما پیشنهاد می‎شود.

author-avatar

درباره گروه آرامان

آرامان مرجع ارائه محصولات صنایع دستی شهرهای مختلف ایران است. ما در آرامان تلاش کرده‌ایم تا مجموعه‌ای از همه محصولات دست‌ساز ایرانی مانند دست‌سازهای اصفهان و شیراز، یزد و اردیبل، زنجان، همدان، سیستان و خراسان، بوشهر، خوزستان، مازندران، گلستان و سایر شهرها و روستاهای کشور را گرد آوریم. هدف آرامان این است که جامع‌ترین فروشگاه خرید اینترنتی محصولات صنایع دستی را برپا کند تا شما بدون توجه به محدودیت ها امکان خرید صنایع دستی را داشته باشید.

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها